« Staða ungs fólks á Íslandi
Umræður um stöðu þjóðmála »

Frávísun á frumvarp til búvörulaga

Birt þann 10.08.16

bjortframtidBjört framtíð mun leggja fram frávísunartillögu við frumvarp til búvörulaga. Búvörusamningarnir eru mjög umdeildir og veruleg andstaða er við þá bæði innan þings sem utan. Björt framtíð telur fullvíst að hægt sé að vinna búvörusamninga sem sátt ríkir um og taki tillit til hagsmuna bænda jafnt sem neytenda. Björt framtíð leggur til að málinu verði vísað frá með eftirfarandi rökum:

  1. Búvörusamningarnir, sem undirritaðir hafa verið með fyrirvara eru mjög umdeildir. Breytingar á búvörulögum eru hins vegar nauðsynlegar til að ríkið geti uppfyllt samningana. Ekki verður annað séð, í ljósi fjölmargra og viðamikilla umsagna um frumvarpið, en að umtalsverðar breytingar séu fyrirsjáanlegar á því. Við það eru forsendur samninganna brostnar. Það er því skynsamlegast að vísa málinu frá, framlengja núverandi samninga, og hefja strax vinnu við nýja samninga sem meiri sátt ríkir um.
  2. Við gerð búvörusamninga var ekki haft samráð við mikilvæga hagsmunaaðila svo sem fulltrúa neytenda, launþega, fulltrúa verslunar og þjónustu, atvinnurekenda auk ýmissa stofnana ríkisins svo sem landgræðsluna og samkeppnisyfirvöld.
  3. Umsagnir við frumvarpið sýna mikla andstöðu við hina miklu skuldbindingu ríkisins sem nær til langs tíma. Slík skuldbinding til tíu ára verður að byggja á meiri sátt en ríkir um þá samninga sem fyrir liggja enda um verulega upphæðir að ræða.
  4. Ekki er gert ráð fyrir að undanþága frá samkeppnislögum, sem heimilar mjólkurafurðastöðvum að renna saman án íhlutunar samkeppnisyfirvalda, sé afnumin. Slík undanþága vinnur gegn hagsmunum neytenda og þeirra sem vilja hasla sér völl í greininni.
  5. Ekki er gert ráð fyrir afnámi undanþága frá samkeppnislögum varðandi verðsamráð mjólkurafurðarstöðva. Samráð af því tagi er alla jafna mjög skaðlegt neytendum og engin rök fyrir því að heimila slíkt.
  6. Með 4. gr. frumvarpsins er afurðastöðvum gert óheimilt að selja öðrum vinnsluaðilum meira en 5% af þeirri mjólk sem þær taka við. Með því er með alvarlegum hætti vegið að samkeppni á þessum markaði og einokunarstaða núverandi markaðsráðandi aðila styrkt.
  7. Hlutverk og ábyrgð verðlagningarnefndar er ekki nógu skýrt. Fyrirkomulagið er ekki til þess fallið að skapa hvata fyrir framleiðendur til að auka samkeppnishæfni, framleiðni og lækka vöruverð. Þannig eru hagsmunir neytenda fyrir borð bornir.
  8. Frumvarpið gerir ráð fyrir mikilli hækkun á magntollum á innfluttum ostum og mjólkurdufti. Slíkar aðgerðir hækka verð til neytenda, veikja íslenskan iðnað og stuðla að lakara vöruúrvali.
  9. Samspil 11. gr. samkeppnislaga og ákvæða í búvörulögum er á margan hátt óljóst, svo sem hvað varðar skyldur markaðsráðandi fyrirtækis, viðurlög við brotum markaðsráðandi afurðarstöðvar, sameiningu afurðastöðva og annað samstarf.
  10. Hvatning til lífrænnar framleiðslu er langt í frá fullnægjandi þar sem eftirspurn eykst jafnt og þétt án þess að aukning, sem neinu nemur, hafi fylgt henni. Þannig hefur Íslandi mistekist að fylgja nágrannaþjóðunum eftir á þessu sviði og engin tilraun er gerð hér til þess að bæta úr því.
  11. Ekki er gert ráð fyrir því að ríkisstuðningur geti skerst eða fallið niður gerist bóndi sekur um alvarleg brot á dýraverndunarlögum. Í frumvarpi til laga um velferð dýra var að finna slíkt úrræði en í meðförum Alþingis var það fellt út. Var það gert með þeim rökum að það ætti sér ekki stoð í gildandi búvöru- og búnaðarlagasamningum. Atvinnuveganefnd hvatti til þess í nefndaráliti við endurskoðun búvörulaga yrði sérstaklega skoðað að setja úrræðið í lögin en það hefur ekki verið gert.
  12. Í þeim samningi sem liggur fyrir er ekki tekið fullt tillit til ástand lands. Þannig er stuðningur til dæmis mikill á svæðum þar sem landgæði geta verið slök. Þessu til viðbótar á hærra hlutfall styrkja til greinarinnar að fara í gegnum gripagreiðslur en það er leið sem hefur sýnt sig að vera framleiðsluhvetjandi og ekki til þess fallin að verja viðkvæmt land.
  13. Auka þarf fjölbreytni í íslenskum landbúnaði í stað þess að einblína á sértækar búgreinar eins og gert er í samningnum. Stórauka þyrfti áhersla á jarðræktarstuðning. Tillögur um að auka slíkan stuðning úr 1% í 50% af heildarstuðningi næst ekki fyrr en undir næstu aldamót miðað við þau skref sem stigin eru í fyrirliggjandi samningi.

 

 

 

 

Fylgstu með!

Skráðu þig á póstlistann og fáðu vikulegt fréttabréf sent.